• beleef Friesland
  • Die Nordsee GmbH
  • EDR
  • INTERREG
  • INTERREG Deutschland Nederland
  • Marketing Groningen
  • Niedersächsisches Ministerium für Wirtschaft, Arbeit und Vekehr
  • Provincie Drenthe
  • Provincie Fryslân
  • Provincie Groningen
  • Wattenmeer – Weltnaturerbe
  • « „Reisdagboek

    Ruige Route 14 en 15 juni door Ineke Noordhoff

    Dat prachtige Hogeland

    10. July 2013

    Een drie daagse onderdompeling in de streek, zo laat het arrangement ‘De Ruige route Hogeland’ zich het beste beschrijven. Tijdens deze tocht zwerven de deelnemers drie dagen per fiets, te voet en in een kano met een mp3-spelertje luisterend naar lokale muziek, gedichten en verhalen. De gasten worden gelaafd in huiskamercafés, slapen op bijzondere plaatsen (zoals boertel de Lentemaheerd), molens draaien en kunstenaars onderweg ontvangen de bezoekers in het atelier, tuin of bruin café (Jaap van Meeuwens huiskamer).

    Ondertussen zorgen routemanagers dat er fietsen en kano’s bij de overstapplaatsen zijn. Alles wordt gedaan door vrijwilligers die hun enthousiasme over de regio, de cultuur en historie graag willen delen. Tijdens de lunch in de molen Eva (Usquert) pakt Aalf Aalfs zijn trekharmonica en speelt een ballade uit de streek. Daarmee bevestigt hij zijn eerdere stelling: de Ruige route is sportief, cultureel en landschappelijk, maar het is ook een gezellige tocht. Dat komt niet alleen door de gevarieerdheid van het programma, maar vooral door het enthousiasme van de mensen  en de hartelijkheid waarmee ze zich openstellen.

    De Ruige Route is een onvergetelijke tocht door een prachtig landschap. Waar vroeger de rivier de Fivel in zee uitmondde, is het nu groen – zee werd land. In de voormalige randzones liggen kleine verhogingen (wierden) waar de mensen zich eeuwen geleden op terugtrokken om droge voeten te houden. Zo valt kilometers van de kust de zee te ervaren zonder dat je de zee ziet. De route leidt ons daar subtiel langs. De rand van het land schoof eeuw voor eeuw verder naar het noorden op, zo ontdekken we. Daarbij werd een spoor van kunstwerken achter gelaten: sluizen (zijlen), gemalen, wierden en dijken. Achter de  dijken is het lekker luw fietsen;  schijnt de zon dan laat de dijk zich gebruiken als een lange uitkijkpost.

    De openheid van het landschap is hier weer anders dan in de Oost Groningse zeekleipolders of in Flevoland. Velden vol aardappelen, koolzaad, gras of groenbemester worden op het Hogeland onderbroken door groepjes bomen, kronkelende sloten, bochtige wegen en kleine dorpen. Het landschap is door zee en mens vol gelegd met plooien en ribbels. De historische gelaagdheid van de strijd tegen de zee geeft het landschap in deze regio extra cachet. Voormalige zeehavens liggen soms kilometers van het open water wat voorheen welvaart bracht. De turbulente geschiedenis van de strijd tegen de zee, geeft het lege landschap een eigen karakter.

    De zeeklei bracht weelde – en fraaie huizen en boerderijen. Aan het begin van de 19e eeuw kende Usquert bijvoorbeeld 13 miljonairs. Het gemeentehuis dat ooit werd ontworpen door architect Berlage, is in stand gebleven zoals het door de meester werd bedacht (met dank aan de Stichting Hendrick de Keyser). Veel huizen en boerderijen in de streek koesteren de faam van beroemde ontwerpers uit de Amsterdamse school.

    De rijke klei-boeren zijn als het ware de nakomelingen van de monniken die in de Middeleeeuwen heer en meester in deze streek waren. Ze woonden op zandruggen, maar omdat ook die soms overspoeld werden door de zee, bouwden ze verhogingen. Op veel wierden prijkt een middeleeuwse kerk. Vaak gebouwd van rode grote bakstenen met elementen in het interieur van eeuwenher, zoals een oud orgel of bijzondere klokken. Veel kerken zijn goed geconserveerd; wie wil kijken kan de sleutel ophalen en in alle rust op ontdekkingstocht gaan.

    Na de wierden begonnen de Groningers in de 12e eeuw dijken aan te leggen zodat niet alleen de huizen maar ook de landerijen droog bleven. Juist de zee – en sporen van de vroegere zee – geven het landschap aantrekkingskracht.

    Een brede kuststrook vol middeleeuws historisch erfgoed, een prachtig landschap vol plooien en deuken die verhalen vertellen over het verleden. Voor het elfde jaar op rij staan de vrijwilligers in 2013 klaar met fietsen en kano’s om de deelnemers van passend vervoer te voorzien over de goed uitgestippelde route door afwisselend landschap, langs wierdendorpjes, kerken en dijken – naar kunstenaars, musea – en tussendoor even op adem komend in een huiskamer café. Een echte aanrader!

     

     

    Kommentare